Wat maakt rugslapen zo ‘slecht’?

Als je op je rug slaapt, zorgt de zwaartekracht ervoor dat je tong en gehemelte wat naar achter zakken, waardoor je luchtwegen deels kunnen blokkeren. Resultaat: gesnurk. En erger nog: het risico op slaapapneu. Dat is een aandoening waarbij je tijdelijk stopt met ademen in je slaap. Dat kan leiden tot prikkelbaarheid, hoge bloeddruk, hartproblemen én zelfs verhoogde kans op diabetes.

En dat is nog niet alles. Op je rug liggen maakt het ook makkelijker voor maagzuur om naar boven te komen, wat zorgt voor zure oprispingen of brandend maagzuur. Niet bepaald de ideale slaapsnack.

Toch een voordeel?

Jawel. Voor baby’s is slapen op de rug net de veiligste optie, omdat het het risico op wiegendood verlaagt. Ook voor volwassenen zijn er kleine pluspunten: je ruggengraat ligt mooi recht, je krijgt minder snel puistjes of slaaprimpels omdat je gezicht je kussen niet raakt, en je sinussen kunnen beter draineren. Maar als je gevoelig bent voor snurken, reflux of ademhalingsproblemen? Dan is het dus geen topidee.

Dus wat wel?

Zijslapen, en dan vooral op je linkerkant, blijkt de winnaar. Waarom?

• Je spijsvertering verloopt vlotter (je maag en pancreas liggen dan beter gepositioneerd).

• Je voorkomt zure oprispingen (je maaginhoud stroomt minder snel terug omhoog).

• Het bevordert de afvoer van afvalstoffen via je lymfesysteem.

• Je rug krijgt de kans om te ontspannen.

• Voor zwangere mensen is het zelfs de aanbevolen houding, omdat het de bloeddoorstroming naar baby en hart optimaliseert.

Toch ook een kleine kanttekening: wie altijd op dezelfde schouder slaapt, kan daar na verloop van tijd pijn ervaren. En ja, dat ene kussen vol bacteriën tegen je gezicht? Kan leiden tot breakouts. Extra tip: gebruik een stevig hoofdkussen en leg eventueel een kussen tussen je knieën voor een betere houding.

Fitnessclubs zeggen dat ze de kosten niet anders kunnen opvangen. Veel sporters zijn teleurgesteld, want net nu steeds meer jongeren proberen sporten vol te houden, wordt het opnieuw duurder. En dat terwijl onderzoek al jaren zegt dat investeren in beweging uiteindelijk minder kost voor de gezondheidszorg.

De sportsector noemt het dan ook “contraproductief”, maar de maatregel blijft staan. Wanneer de nieuwe prijzen precies ingaan, wordt binnenkort duidelijk.

Bijna duizend jongeren werden bevraagd op vijf middelbare scholen. Van de jongeren die het afgelopen jaar nicotine gebruikten, geeft 35 procent toe dat ze soms ’s nachts vapen. Niet gewoon een trekje nemen voor het slapengaan, maar écht wakker worden omdat hun lichaam snakt naar nicotine. Longartsen noemen het een “noodsituatie”.

Dagelijks vapen als norm

Uit het onderzoek blijkt dat 47 procent van de bevraagde jongeren dagelijks vapen of roken. Bijna de helft ziet zichzelf als verslaafd en 61 procent voelt nu al gezondheidsklachten. Veel jongeren starten rond hun dertiende, wat die verslaving alleen maar dieper inslijpt.

Longpatholoog Danielle Cohen (LUMC) noemt de resultaten “schokkend”. De studie gebeurde zelfs in relatief welvarende buurten, waar de cijfers normaal lager liggen. Cohen vreest dat het probleem in andere scholen nóg groter is.

Vape onder je kussen

Longartsen herkennen het beeld al langer: jongeren die letterlijk met hun vape slapen. Wanda de Kanter, al veertig jaar longarts, zegt dat ze “zoveel verhalen hoort van jongeren die hun vape onder het kussen bewaren.” Als ze midden in de nacht wakker schrikken met een stressgevoel, dat eigenlijk nicotineontwenning is, grijpen ze meteen naar dat ding. Terwijl de meesten denken dat het hen kalmeert, jaagt nicotine net hun hartslag omhoog en verstoort het hun slaap.

Nieuwe generatie nicotineverslaafden

Volgens Cohen groeit “een nieuwe nicotineverslaafde generatie” op. 80 procent van de jongeren begint met vapen, maar schakelt daarna vaak over op andere nicotineproducten zoals sigaretten of snus.

Artsen waarschuwen al jaren voor de impact van vapen op jongeren: mentale klachten, slechtere slaap, hartkloppingen, longproblemen… én een verslaving die veel sneller toeslaat dan bij klassieke rokers. Artsen waarschuwen: dit is geen onschuldige hype.